|
N
|
ói đến công tác tuyên truyền
báo chí không thể không kể đến hoạt động này tại cơ quan đại diện (CQĐD) ở nước
ngoài. Đây là công việc mà tôi đã trực tiếp tham gia trong các nhiệm kỳ công
tác tại ĐSQ nước ta ở Liên Xô cũ và ngay khi công tác ở Vụ TT-BC. Phụ trách
công tác báo chí ở CQĐD phải lo cả “đầu vào” lẫn “đầu ra”. “Đầu vào” nói ở đây
là thu tập thông tin về nước sở tại và cả thông tin quốc tế để báo cáo Đại sứ
và điểm tin báo cáo về nước. Thú thật là chủ yếu chúng tôi thu tập “thông tin
chết”, nghĩa là thông qua báo chí, tin tức nước sở tại chứ không có điều kiện
thu tập “thông tin sống”, tức là qua các cuộc thăm thú, tiếp xúc với bên ngoài.
Nguyên do thì có nhiều song cái chính là “cái khó bó cái khôn”, muốn đi cũng chẳng
có kinh phí, muốn la cà, đãi đằng để “moi tin” cũng chẳng lấy đâu ra tiền, đó
là chưa kể những quy định ngặt nghèo về tiếp xúc sinh ra tâm lý “an phận thủ
thường”. Nói vậy thôi chứ việc điểm tin hàng ngày, thông tin hàng tuần cho Đại
sứ và cán bộ trong cơ quan cũng rất có ích vì nhiều người, nhất là các bộ phận
quản lý lưu học sinh, lao động có biết ngoại ngữ đâu mà không biết tin tức thì
làm sao “quản lý, giáo dục” học sinh, lao động được! Đó là chưa kể người Việt Nam ta có máu
xính theo dõi tin tức, nghe thời sự. Trong các vị đại sứ, người để lại cho tôi
nhiều ấn tượng nhất là ông Nguyễn Văn Kỉnh. Ông là một tri thức, giỏi tiếng
Pháp, từng là ủy viên Trung ương Cục miền Nam và là ủy viên Trung ương Đảng lâu
năm, ra Bắc có thời là Phó Ban tuyên giáo TW, tính tình rất hiền lành, ít nói
nhưng suốt ngày đọc tin tức, sách báo. Khi nghe tin ông thường nhắm mắt, có lần
tôi tưởng ông ngủ gật bèn khẽ khàng đi ra khỏi phòng, khi ra tới cửa bỗng nghe
ông hỏi: đã xong đâu mà Thể Lan đi? Ông còn mắc một “bệnh trầm kha” nữa là rất
đam mê quốc tế ngữ Et-xpê-ran-tô, chẳng thế mà trong một thời gian dài ông là
Chủ tịch Hội quốc tế ngữ. Ông là con người hết mực nhân từ, nhiều khi để dành kẹo
sô-cô-la cho tôi và Xuân Phương - người bạn gái thân thiết của tôi, mẹ của Thứ
trưởng Ngại giao Phương Nga ngày nay; có lần nhận được tiền nhuận bút ông còn
chia cho tôi.