Làm sao để dân lên tiếng

“Làm sao để dân lên tiếng” là bài viết của Tiến sĩ Phạm Gia Minh đã đăng trên Vietnamnet hổi tháng 6 năm 2010. Trước ngày bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp 22/5/2011 đọc lại bài này thấy có nhiều suy ngẫm thấm thía nên Lều văn Thăng Sắc xin giới thiệu lại bài viết này.

Có nhiều dẫn chứng trong lịch sử cho thấy khi mà các nhà cầm quyền xa dân - thường là khi họ đặt quyền lợi của phe nhóm mình lên trên đám đông "trăm họ", bỏ ngoài tai những những lời góp ý ngay thẳng nhiều khi là nghịch nhĩ thì hầu như chắc chắn rằng vận nước đang suy và xã hội khó tránh khỏi những cuộc khủng hoảng sâu sắc.

Ví như triều nhà Hồ ngay cả khi đã đưa ra những cải cách tiến bộ mang dáng dấp canh tân nhưng chỉ vì thiếu sự ủng hộ của bách tính nên rốt cuộc vẫn thảm bại trước sự xâm lăng của những thế lực phương Bắc bạo tàn.

Bài học về lòng dân tưởng như đã trở thành kinh điển và mang tính sống còn đối với mọi chế độ nhưng nhiều khi trước ma lực của Quyền và Tiền vẫn bị người ta ngang nhiên phớt lờ đi nếu xã hội thiếu những thiết chế cụ thể để người dân thực sự được cất lên tiếng nói.

Chuyện kể của một Đại sứ - Chương V

        V – BỘ ĐỘI TÌNH NGUYỆN

Vào một ngày tháng 5 năm 2005, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương quốc Cămpuchia Sok An họp với các đại biểu quốc tế tại văn phòng Hội đồng Bộ trưởng để vận động các nước ủng hộ tài chính để mở Toà xét xử Khmer đỏ.  Tại cuộc họp, đại biểu nhiều nước phương Tây hứa hẹn ra tiền nhưng nêu câu hỏi về quản lý số tiền thế nào, chi tiêu ra làm sao...Đại biểu Việt Nam được  hướng dẫn là  nếu bạn có đề nghị thì trả lời đại ý là Việt Nam còn nghèo.

Chú Tư, con là ai - Chương 3

                                                    

3

Chúng tôi âm thầm đi theo chú Tư, không ai muốn nói với ai một lời nào. Gió từ sông thổi lên mát lạnh làm tôi hết ngái ngủ. Tôi đi ngang cây mít gần chùa Bà, chỗ chiều qua người lớn đã chọc tiết con bò. Cây mít lù lù hiện lên đen xì trong đêm, bóng nó in hết như bóng con bò đang vồng lên, đi lại được, đang muốn chồm tới co cẳng chĩa sừng  nhát chúng tôi. Tôi bám chặt lấy má, khe khẽ hỏi :

- Má ơi má, ba đâu ?

Bà hẩy tôi ra, nói :

- Bé cái miệng chớ, đi lẹ lên.

Chuyện kể của một Đại sứ - Chương IV

NẠN NHÂN VIỆT NAM ĐẦU TIÊN BỊ KHỦNG BỐ GIẾT HẠI

Sau khi trình Quốc thư, tức là sau khi đã chính thức trở thành Đại sứ, Đại sứ Pháp Francois D’YVON là người đầu tiên mời vợ chồng tôi ăn cơm tối tại nhà riêng. Sứ quán Việt Nam và Sứ quán Pháp ở cùng phố, Sứ quán Pháp ở số 1, Sứ quán Việt Nam ở số 436 đều trên đại lộ Mô-ni-vông.  Đây là một bữa tối thân mật, bạn đãi chúng tôi món thịt cừu. Chúng tôi nói hết chuyện này sang chuyện kia và thật bất ngờ là cuối cùng nhận ra cả hai đã làm việc gần như  cùng vào một thời gian ở An-giê-ri vào những năm 1994-1995.

Chuyện kể của một Đại sứ - Chương III

                           ĐẠI SỨ NGÔ ĐIỀN

Sinh thời, Đại sứ Ngô Điền kể :

Khi dự hội nghị Hòa bình về Campuchia họp ở Paris năm 1991, ông ngồi gần như đối diện với cựu hoàng Sihanouk và các đoàn 3 phái Khơ-me. Một người bạn Campuchia trong đoàn của Nhà nước Campuhcia (SOC) kể lại rằng Sihanouk đã nói ở hội trường với những người Khơ-me xung quanh: Hồi tôi (Sihanouk) làm vua ở Phnôm Pênh, ông đó (Ngô Điền) làm nhà báo. Hiện nay ông ta làm “Thái thú” ở Campuchia.

Chú Tư, con là ai - Chương 2

 Chôn cất dì Tám xong tôi thấy người lớn thường thì thụt qua lại gặp nhau, thầm thì bàn tán. Tôi nằm cong queo cạnh má, giả bộ như ngủ nhưng vẫn để ý nghe hết câu chuyện của họ,

Tiếng chú Tư thì thào :

-Tới cấp này mà không chạy về dưới nhanh thì kẹt. Người mình ở mấy tỉnh phía tây kẹt dữ lắm rồi.

Tiếng chồng dì Bảy nghe như tiếng đàn bà :

-Tụi nó giết nhiều người lắm, đâu cũng có xác người thối inh.

Bốn thói xấu của người Việt đương đại

Nói “của rất nhiều người Việt ” là để dễ lọt tai, thật sự cầu thị thì phải nói là Một số thói xấu của người Việt thời nay bởi vì những thói xấu này đang rất thịnh hành và phổ biến. Nói “người Việt hiện nay” là để giới hạn thời gian trong một số những thập kỷ gần đây, có thể người Việt xa xưa và người Việt trong tương lai không mắc những thói xấu này.

Chú Tư, con là ai - Chương I

Lời giới thiệu của Nhà xuất bản Lao Động

Thăng Sắc là bút danh của nhà văn Nguyễn Chiến Thắng, tác giả tập truyện ‘Chớp mắt cùng số phận’ (Nhà xuất bản Văn học) đã được dựng thành phim truyện năm 2007.

Nguyễn Chiến Thắng gắn bó thật nhiều với đất nước Campuchia, đã từng có thời gian công tác tại đây ngay sau ngày chế độ diệt chủng Pôn Pốt bị lật đổ năm 1979 và rồi sau này trở thành vị Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại Vương quốc Campuchia. Là nhà ngoại giao, anh đã góp phần xây đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Là người viết, anh đã thật sự yêu thương đất nước và con người của xứ sở Ápsara huyền thoại để ‘Chú Tư, con là ai’ có thể  rung động mỗi trái tim bạn đọc.

Chuyện kể của một Đại sứ - Chương II

   NƠI BẮT ĐẦU CŨNG LÀ NƠI KẾT THÚC

Tôi đến sân bay Pô-chen-tông, Thủ đô Nông Pênh ngày 20 tháng 2 năm 2005 trên chiếc máy bay Fokker, chuyến bay VN 841 Hàng không Việt Nam.  Cô tiếp viên xinh tươi mặc áo dài mầu mận chín duyên dáng thông báo nhiệt độ bên ngoài lúc ấy là 28 độ C.  Bước ra khỏi máy bay, tôi không cưỡng lại được ý muốn nhìn xem đâu là chỗ cách đây 25 năm máy bay chở thương binh của ta đã đỗ, đâu là chỗ mấy cây hoa đại mà tôi đã vẩn vơ đứng dưới gốc với hy vọng sẽ được đi nhờ máy bay chở thương binh về thành phố Hồ Chí Minh. Khi mọi người dẫn tôi ra xe, tôi bất chợt ngửi thấy mùi hoa đại. Tôi đã ngoái lại để xem mùi hương ấy toả ra từ đâu, từ những cây hoa đại dưới nắng hay từ trong ký ức...

Chuyện kể của một Đại sứ - Chương I

        « Chuyện kể của một Đại sứ » không phải hồi ký, không phải ghi chép công tác, không có sơ kết tổng kết gì. Chỉ là những ghi chép văn học, nay trích ra đem in, mong được chia sẻ một vài suy nghĩ của cá nhân tôi. Cũng là để bày tỏ lòng tri ân của tôi tới những người và những nơi tôi đã may mắn được công tác với tư cách một Đại sứ.

Lại nhớ hai câu thơ của Chế Lan Viên :

Khi ta ở chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn.

TRÌNH ỦY NHIỆM THƯ

Năm 2005, tôi được bổ nhiệm làm Đại sứ tại Vương quốc Campuchia. Theo các quy định về lễ tân ngoại giao, sau khi đã trao bản sao thư uỷ nhiệm tới Bộ trưởng Ngoại giao nước sở tại, vị đại sứ mới được bổ nhiệm phải thu xếp với Lễ tân để trình thư và tiếp kiến nguyên thủ quốc gia.